การเลี้ยงลูกให้พร้อมสู่ความเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล

เมื่อวิถีการใช้ชีวิตของคนในสังคมเปลี่ยนแปลงไป ก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัล วิถีการเลี้ยงดูเด็กก็ต้องปรับเปลี่ยน พ่อแม่ต้องเตรียมพร้อมรับมือ โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมให้เด็กๆ สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลง และสามารถใช้ชีวิตอยู่รอด และปลอดภัยได้  มูลนิธิฯ มีข้อแนะนำดีๆในการเตรียมความพร้อมเด็กด้วยการติดอาวุธทางความคิดให้กับเด็ก จากคุณสรรพสิทธิ์ คุมพ์ประพันธ์ อดีตกรรมการสิทธิเด็กแห่งสหประชาชาติ  

" การเลี้ยงลูกให้พร้อมสำหรับความเปลี่ยนแปลงในโลกยุคดิจิทัล ควรเน้นที่การพัฒนาการรู้คิดของเด็ก (cognition) พูดแบบฝ่ายซ้ายคือติดอาวุธทางความคิดให้แก่เด็กนั่นเอง ด้วยการกระตุ้นกระบวนการรู้คิด  (Cognitive Development) ของเด็ก ให้รู้จักคิดใคร่ครวญ วิเคราะห์วินิจฉัย จำแนกผิดถูกชั่วดี จนสามารถควบคุมพฤติกรรมของตนเองในทุกด้าน รวมทั้งเรื่องเพศ ที่สำคัญคือทำให้เด็กไม่หมกมุ่นอยู่กับตนเองจนเกิดอารมณ์เพศ หรือหมกมุ่นอยู่กับสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ทั้งนี้เด็กวัยรุ่นจะมีสมองส่วนหน้าเริ่มพัฒนาแบบก้าวกระโดด ในขณะที่สมองส่วนกลาง (Limbic System) จะบรรลุวุฒิภาวะแล้ว ช่วงนี้จึงเป็นช่วงที่เขาแสวงหาอัตลักษณ์หรือ Identity  ซึ่งประกอบด้วย Sense of Self & Self-Esteem เป็นช่วงเวลาสำคัญของชีวิตที่เขาต้องเรียนรู้ว่าจะมีวิถีในการดำรงชีวิตต่อไปอย่างไรกันแน่ แม้ว่าเขาจะแยกตัวเป็นอิสระจากผู้ปกครอง แต่เขากลับต้องการการชี้แนะแนวทางชีวิต(Guidance & Boundaries) จากผู้ปกครองมากที่สุด 

หากผู้ปกครองไม่สามารถชี้แนะได้กลับเอาแต่พร่ำบ่นสั่งสอน จะผลักพวกเขาให้เข้าหากลุ่มเพื่อนมากขึ้นกว่าเดิม แล้วกลุ่มเพื่อน (peer group) จะมีอิทธิพลต่อการพัฒนาพฤติกรรมของพวกเขาอย่างที่เห็นๆ กัน  หากมีเพื่อนบ้างคนมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสมย่อมกระตุ้นให้พวกเขามีพฤติกรรมเดียวกันไปด้วย เป็นอิทธิพลของสังคมจิตวิทยา (Social Psychology) โดยเฉพาะการปล่อยให้เด็กหมกมุ่นอยู่ตนเอง ถ้าเป็นวัยรุ่นนอกจากจะมีปัญหาเรื่องเพศแล้วยังทำให้เขาหมกมุ่นอยู่กับสื่ออิเล็กทรอนิกส์ 

ดังนั้นเราจึงควรรณรงค์ให้ผู้ปกครองร่วมใช้ชีวิตและกิจกรรมต่างๆกับวัยรุ่น เป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต (Role Model) สำหรับเด็กวัยรุ่นตามประเด็นที่กล่าวมาข้างต้น

สำหรับการเพิ่มความสามารถในการรู้คิด (Cognitive abilities) ของเด็ก ควรกระตุ้นกระบวนการเรียนรู้ Learning Process ในชีวิตประจำวัน ด้วยวิธี

กระตุ้นให้รู้จักตั้งข้อสังเกต ตั้งข้อสงสัยและตั้งคำถามต่อเรื่องราวที่รับรู้หรือได้รับการถ่ายทอด

•กระตุ้นให้นำเอาข้อสังเกต ข้อสงสัยและคำถามไปศึกษาค้นคว้าเพื่อหาคำตอบด้วยตนเอง

•นำคำตอบที่ได้มาแลกเปลี่ยนกับกลุ่มและผู้นำการศึกษา

•ใช้เครื่องมือในการวิเคราะห์ผลลัพธ์ที่ได้จากการแลกเปลี่ยน

•Mapping หรือเรียบเรียงข้อสรุป จัดความสัมพันธ์ของความรู้ จนเกิดความกระจ่างแจ้ง ซึ่งจะกลายเป็นความจำถาวร โดยไม่ต้องท่อง

 

ทั้งหมดนี้จะทำให้เด็กมีอาวุธทางความคิดที่เราเรียกกันว่า Critical thinking แล้วย่อมไม่มีใครสามารถครอบงำชักจูงหรือล่อลวงเขาผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้อย่างแน่นอน"