วิธีพัฒนาพฤติกรรมของเด็ก

การฝึกวินัยหรือวิธีพัฒนาพฤติกรรมของเด็ก จนเด็กสามารถมีวินัยด้วยตนเองนั้น ไม่อาจใช้วิธีฝึกแบบทหารซึ่งขัดขวางการพัฒนา Cognition แต่จะต้องสร้างเงื่อนไขให้เกิดสภาพที่ทำให้เด็กมีวินัยทั้งผ่านสภาพแวดล้อมหรือการพัฒนาจิตใจของเด็ก กล่าวคือ

  • External control: การควบคุมจากภายนอก ด้วยการสร้างบรรยากาศหรือเงื่อนไขและปัจจัยภายนอกต่างๆ โดยอาศัยหลักจิตวิทยากลุ่มให้เด็กต้องประพฤติปฏิบัติในทางที่ดี และงดเว้นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมที่ เอื้อด้านคุณธรรมของเด็ก

               - เป็นRole Modelหรือเป็นแบบอย่างในการประพฤติปฏิบัติตน 
               - ควรพาเด็กเข้าสังคมผ่านการเยี่ยมเพื่อนบ้านญาติ 
               - ร่วมกิจกรรมชุมชน งานประเพณี เข้าวัด ฯลฯ เพื่อถ่ายทอดแบบอย่างในการดำเนินชีวิตให้แก่เด็ก
               - ช่วยฝึกให้เด็กรู้จักการรอคอยให้เหมาะสมตามวัย
               - สอนให้รู้จักปกป้องสิทธิส่วนตัวของตนและเคารพสิทธิส่วนตัวของผู้อื่น
               - รู้จักกำหนดขอบเขตที่เหมาะสมระหว่างตนเองและผู้อื่น ทั้งด้านร่างกาย จิตใจและสังคมปัจจัยเสริมสร้างพฤติกรรมที่ดีของเด็ก

  • Internal control: การควบคุมจากภายใน เช่น

           - แก้ไขเยียวยาแทรกแซงการกระทำที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม จนเด็กสามารถแยกแยะรู้ผิดชอบชั่วดี ชื่นชมเมื่อเด็กกระทำดีถูกต้องเหมาะสม
           - พัฒนาจริยธรรมคุณธรรมของเด็ก ด้วยการกระตุ้น Cognitive Development ให้เด็กรู้จักคิดใคร่ครวญวิเคราะห์วินิจฉัยจำแนกผิดถูกชั่วดี จนสามารถควบคุมพฤติกรรมของตนเองในทุกด้าน
           - ส่งเสริมให้เด็กทำกิจกรรมอาสาสมัครบำเพ็ญประโยชน์ สำหรับการเป็นอาสาสมัครบำเพ็ญประโยชน์จะช่วยให้เด็กเกิดempathy กับผู้อื่นรวมทั้งพ่อแม่ เกิดทักษะสังคม ทักษะการจัดการปัญหา สามารถพัฒนาอารมณ์จิตใจเด็ก (Psychosocial Development) จนกระทั่งเด็กอยากทำสิ่งที่ดีด้วยตนเอง

 

ทั้งนี้ปัจจัยภายในที่กำหนดพฤติกรรมของเด็กมาจาก 1) ประสบการณ์ชีวิตที่คุ้นเคยกับการตอบโต้ต่อสิ่งเร้าของสังคมแวดล้อม  2) ความสามารถในการไตร่ตรองใคร่ครวญวิเคราะห์วินิจฉัย จำแนกแยกแยะว่าอะไรควรอะไรไม่ควร ที่เรียกกันว่า critical thinking

ดังนั้นการฝึกวินัยแบบทหาร ก็คือ ฝึกให้เด็กใช้แต่ประสบการณ์ล้วนๆ และไม่ใช้ critical thinking เลย การมีวินัยของเด็กจึงมีได้เพียงเมื่อมีสภาพบังคับเหมือนค่ายทหาร  เมื่อใดหมดสภาพบังคับเขาก็จะเลิกมีวินัยทันที เหมือนผู้ต้องขังคดีข่มขืนกระทำชำเรา เมื่อพ้นโทษโดยไม่มีการบำบัดความคิดและพฤติกรรมที่เรียกว่า Cognitive behavioral therapy เขาจะลงมือกระทำผิดซ้ำแทบจะทันทีครับ การบำบัดแบบCBTนี้เกี่ยวข้องกับความสามารถในการไตร่ตรองใคร่ครวญวิเคราะห์วินิจฉัย จำแนกแยกแยะว่าอะไรควรอะไรไม่ควร โดยตรง

 

ข้อมูล : จากเพจส่วนตัวคุณสรรพสิทธิ์ คุมพ์ประพันธ์ อดีตกรรมการสิทธิเด็กแห่งสหประชาชาติ