กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพพ่อแม่ผู้ปกครองในการดูแลเด็ก

ฟังจากชื่อโครงการคุณเข้าใจว่ารูปแบบกิจกรรมเป็นแบบไหน?  ให้ความรู้  ฝึกทักษะ  แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน  ทดลองนำกลับไปใช้..

ที่กล่าวมาอยู่ในกระบวนการทั้งหมด ภายใต้กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพพ่อแม่ผู้ปกครองในการดูแลเด็ก ซึ่งมูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็ก จัดทำขึ้นเพื่อให้พ่อแม่และผู้ดูแลเด็กตระหนักว่าอารมณ์ ความรู้สึก ความคิดและพฤติกรรมของพ่อแม่ ผู้ปกครองส่งผลต่อ อารมณ์ ความรู้สึก ความคิดและพฤติกรรมของลูก    เข้าใจธรรมชาติและพัฒนาการเด็กวัย 6 – 12 ปี เข้าใจวิธีการสนับสนุนและส่งเสริมพัฒนาการ เข้าใจปัจจัยที่ขัดขวางต่อพัฒนาการเด็ก และเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงวิธีการเลี้ยงดูเด็กให้เป็นไปตามมาตรฐานขั้นต่ำในการเลี้ยงดูเด็ก

นอกจากการให้ความรู้ ฝึกทักษะ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีสิ่งที่เพิ่มเติมเข้ามาคือการนำ “ศิลปะบำบัด” เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในกระบวนการ ซึ่งเป็นการสร้างพื้นที่ที่พ่อแม่ผู้ปกครองใช้ร่วมกัน ให้เกิดความรู้สึกมั่นคง   รับรู้ว่าพื้นที่นี้เป็น “พื้นที่ปลอดภัย” ที่สามารถพูดคุย  สื่อสาร ระบายอารมณ์ความรู้สึกได้อย่างอิสระ  ไม่มีใครตัดสินว่าผิดหรือถูก ดีหรือไม่ดี  พื้นที่นี้เป็นพื้นที่ของ “เราทุกคน” บรรยากาศที่ผ่อนคลายสบายตัวสบายใจย่อมก่อให้เกิดการ “เปิดหัวใจ” ยอมรับความรู้ความคิดเห็นใหม่ได้มากขึ้น

การได้วาด ระบาย  ละเลงสี  ตัดแปะรูปภาพ  ตกแต่ง  ฉีกกระดาษ  เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองบอกเล่าสิ่งที่คิดและรู้สึกผ่านผลงานศิลปะ  บางเรื่องราวเป็นสิ่งที่ติดค้างอยู่ในใจโดยไม่มีโอกาสได้ปลดปล่อยหรือระบายให้ใครรู้  เมื่อมีพื้นที่ที่สามารถแสดงออกได้ ทำให้เกิดความรู้สึก “โล่ง” เบาบางลง  บางกิจกรรมเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน ทำให้ผู้ปกครองเชื่อมโยงเรื่องราวของตนเองได้อย่างลึกซึ้ง

 “ชอบกิจกรรมที่แสดงให้เห็นว่าการทำลายทุกอย่าง ง่ายมาก  ไวมาก  แต่พอเราจะเอากลับคืนมาทำใหม่มันค่อนข้างยาก  ผมจึงนำไปปรับเปลี่ยนกับลูก  ไม่ทะเลาะ  พยายามใจเย็น  เพื่อไม่ให้ลูกรู้สึกว่าเหมือนกระดาษที่ขาดแล้ว  แก้วที่แตกแล้ว มันกลับคืนมาลำบาก  คำพูดที่จะพูดกับลูก  สิ่งไหนไม่ควรพูดก็จะไม่พูด”  จากคำบอกเล่าของผู้ปกครอง กิจกรรมนี้เปิดพื้นที่ให้ผู้ปกครองได้มีโอกาส “หยุดพัก”  วางเรื่องราวรอบตัวอันแสนวุ่นวายลงแล้วกลับมา “ฟังเสียงหัวใจและดูแลตัวเอง” เป็นช่วงเวลาคุณภาพที่ผู้ปกครองมีโอกาสมอบให้กับตัวเองได้อย่างแท้จริง

กิจกรรม Family Day Trip ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ผู้ปกครองและเด็ก ๆ ได้มีโอกาสนำความรู้ ทักษะที่ได้รับไปใช้เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ใช้เวลาคุณภาพร่วมกัน ได้พัก ได้ผ่อนคลาย สงบ ทำกิจกรรมที่ใกล้ชิดกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดี ท้องฟ้าสีฟ้า  ก้อนเมฆปุย ๆ   สีเขียว ๆ หลากหลายเฉกของต้นไม้  แสงเงาที่กระทบผิวน้ำ  สายลมโชยอ่อน  เสียงนกร้อง  สัตว์นานาชนิด กระตุ้นการเรียนรู้และความสุขสงบให้กับทุกคน ชวนทุกครอบครัวเล่นเกมบิงโก สังเกต สำรวจ สัมผัสและเชื่อมโยงกับธรรมชาติรอบตัวร่วมกัน แต่ละครอบครัวเดินจับมือกัน  หยอกล้อกัน  ถ่ายรูปร่วมกัน  ช่วยกันค้นหาและแลกเปลี่ยนกันในกลุ่ม  มีเวลาให้พักผ่อนตามอัธยาศัย เดินเล่น ชมธรรมชาติ ทานข้าว ปั่นจักรยาน ให้อาหารสัตว์ ปิดท้ายด้วยการวาดรูปความประทับใจร่วมกันในเฟรมผ้าใบใหญ่ ครอบครัวละ 1 เฟรม  เด็ก ๆ และผู้ปกครองช่วยกันวาดคนละไม้คนละมือร่วมกันถ่ายทอดเป็นภาพวาดความประทับใจของครอบครัว  แต่ละครอบครัวต่างภูมิใจในผลงานศิลปะในแบบฉบับของตนเอง ตั้งใจจะนำกลับไปเป็นของที่ระลึกเพื่อจัดวางไว้ในมุมแห่งความสุขของบ้าน เป็นความทรงจำว่าครั้งหนึ่งครอบครัวได้ “ใช้เวลาคุณภาพร่วมกัน” ณ ที่แห่งนี้ ก่อนลากันเราเปิดโอกาสให้เด็กและผู้ปกครองได้สะท้อนอารมณ์ความรู้สึกที่มีต่อกัน สบตา สื่อสาร ชื่นชม ขอบคุณซึ่งกันและกัน นี่คือความสุขเล็ก ๆ แต่ยิ่งใหญ่ในใจเด็กและผู้ปกครอง

“ศิลปะบำบัด” นำพาพื้นที่ปลอดภัยมาสู่ผู้ปกครอง  มีพื้นที่ของตัวเอง เกิดความมั่นคง  มั่นใจ  วางใจ  ได้ระบาย  ได้ปลดปล่อย  โปร่งโล่ง  เห็นสิ่งที่เกิดขึ้น ผนวกกับความรู้ความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับการเลี้ยงดูลูกที่ถูกต้องนำไปสู่แนวทางการแก้ปัญหา เปลี่ยนแปลง พัฒนาตน เห็นความหวัง  พลัง  คุณค่าและความสุขเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นกับตัวเองในการเลี้ยงดูลูกหลาน  เมื่อหัวใจเริ่มค่อย ๆ เปิดแง้มออกทีละนิด  จะมีสิ่งใหม่ ๆ ที่ดีเกิดขึ้นในชีวิตเสมอ

ผู้เขียน.. รัชวรรณ สิงหะเนติ นักสังคมสงเคราะห์ , สายใจ ศรีลิ้ม นักศิลปะบำบัด

มูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็ก

: 0